Progi unijne w zamówieniach publicznych 2026–2027 (i co obowiązuje poniżej nich)

Unijne dyrektywy w sprawie zamówień publicznych nie obejmują każdego zakupu publicznego. Stosuje się je w pełni dopiero wtedy, gdy wartość szacunkowa zamówienia osiąga próg. Powyżej progu zamawiający musi stosować procedurę unijną i opublikować przetarg w TED. Poniżej obowiązują przepisy krajowe.

Znajomość progów pomaga zrozumieć, jakie zasady obowiązują w danym przetargu, dlaczego niektóre przetargi znajdziesz w TED, a inne tylko w portalach krajowych, i czego spodziewać się po procedurze.

Progi unijne obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2027 r.#

Wszystkie wartości podano bez VAT.

Zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa na podstawie dyrektywy 2009/81/WE korzystają z wartości sektorowych (432 000 € dla dostaw i usług, 5 404 000 € dla robót budowlanych).

Wartości te określono w rozporządzeniach delegowanych Komisji (UE) 2025/2152 (sektor publiczny), 2025/2150 (zamówienia sektorowe) i 2025/2151 (koncesje). Większość z nich nieznacznie spadła w porównaniu z latami 2024–2025, gdy wynosiły 5 538 000 € dla robót budowlanych, 143 000 € i 221 000 € dla dostaw i usług oraz 443 000 € dla zamówień sektorowych.

Obowiązują

1.01.2026 – 31.12.2027

Roboty budowlane

5 404 000 €

Dostawy/usługi administracji centralnej

140 000 €

Dostawy/usługi pozostałych zamawiających

216 000 €

Dostawy/usługi sektorowe

432 000 €

Uproszczony reżim

750 000 €

Dlaczego progi zmieniają się co dwa lata?#

Progi unijne odzwierciedlają zobowiązania wynikające z Porozumienia WTO w sprawie zamówień rządowych (GPA), wyrażone w specjalnych prawach ciągnienia (SDR). Co dwa lata Komisja przelicza je na euro według aktualnych kursów walut. Dlatego w każdym cyklu nieco rosną lub spadają.

Kraje spoza strefy euro (np. Szwecja, Dania, Polska, Czechy) stosują te same progi przeliczone na własne waluty; Komisja publikuje te wartości w Dzienniku Urzędowym UE. W Polsce kwoty progów w złotych podaje obwieszczenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Który próg dla dostaw i usług ma zastosowanie?#

Niższy próg 140 000 € dotyczy instytucji administracji centralnej, wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2014/24/UE (ministerstwa i urzędy centralne). Wszyscy pozostali zamawiający w sektorze publicznym (regiony, gminy, szpitale, uczelnie) stosują próg 216 000 €.

Jest jeden wyjątek dotyczący obronności: instytucje administracji centralnej działające w dziedzinie obronności stosują próg 140 000 € tylko do produktów wymienionych w załączniku III; dla pozostałych produktów obowiązuje 216 000 €.

Przykład: ten sam zakup, dwa różne reżimy#

Ministerstwo i miasto kupują trzyletnią usługę wsparcia IT o wartości 180 000 €. Dla ministerstwa to więcej niż próg 140 000 €, więc zamówienie musi podlegać przepisom unijnym i zostać opublikowane w TED. Dla miasta to mniej niż 216 000 €, więc miasto stosuje krajowe przepisy dla zamówień poniżej progów i może opublikować ogłoszenie tylko w portalu krajowym.

Jak oblicza się wartość szacunkową?#

Zamawiający nie może wybrać przepisów, zaniżając wartość. Art. 5 dyrektywy 2014/24/UE określa sposób jej obliczania:

• To całkowita kwota do zapłaty bez VAT za cały okres obowiązywania umowy.

• Obejmuje opcje i wznowienia oraz wszelkie nagrody lub płatności na rzecz wykonawców.

• Gdy zamówienie jest podzielone na części, sumuje się wartość wszystkich części.

• Nie wolno dzielić zamówienia w celu uniknięcia stosowania progów.

• Wartość szacuje się w momencie wysłania ogłoszenia (lub wszczęcia postępowania).

Istnieje niewielki wyjątek dla części zamówienia: zamawiający może udzielić pojedynczych małych części (poniżej 80 000 € w dostawach i usługach lub 1 mln € w robotach budowlanych) poza procedurą unijną, o ile łącznie stanowią one nie więcej niż 20% całkowitej wartości.

Co obowiązuje powyżej progu?#

Gdy zamówienie przekracza próg, stosuje się pełne przepisy unijne:

• ogłoszenie jest publikowane w TED z użyciem formularzy eForms;

• zamawiający stosuje jedną z procedur przewidzianych w dyrektywie z jej minimalnymi terminami;

• musi akceptować JEDZ jako wstępny dowód;

• może stosować tylko podstawy wykluczenia, kryteria kwalifikacji i kryteria udzielenia zamówienia przewidziane w dyrektywie;

• przed zawarciem umowy wykonawcom, których oferty nie wybrano, przysługuje okres zawieszenia (standstill), a decyzje mogą zaskarżyć na podstawie dyrektyw odwoławczych.

Co obowiązuje poniżej progu?#

Poniżej progów unijnych każdy kraj ustala własne zasady. Większość ma progi krajowe, poniżej których zakupów można dokonywać w bardzo uproszczonych procedurach albo bezpośrednio. Kilka przykładów (zawsze sprawdzaj aktualne przepisy krajowe):

W Polsce ustawę Prawo zamówień publicznych stosuje się od 130 000 zł netto, a poniżej progów unijnych zamawiający najczęściej korzysta z trybu podstawowego i ogłasza zamówienie w Biuletynie Zamówień Publicznych.

Nawet poniżej progów często obowiązują dwie rzeczy:

• Zasady traktatowe UE: gdy zamówienie ma istotne znaczenie transgraniczne (np. ze względu na wartość lub miejsce realizacji blisko granicy), zamawiający musi zapewnić odpowiednią przejrzystość i równe traktowanie.

• Regulaminy zamawiających: wiele gmin ma wewnętrzne regulaminy, które powyżej niższych kwot wymagają zebrania kilku ofert lub publikacji.

Dlaczego progi mają znaczenie dla MŚP#

Pod względem liczby większość przetargów publicznych ma wartość poniżej progów unijnych i często to one są najlepszym punktem wejścia dla małych firm:

• mniejsze zamówienia to proporcjonalne wymagania dotyczące obrotu i referencji;

• procedury są prostsze, czasem wystarczy jeden krótki formularz;

• zamawiający są często lokalni, a ich znajomość pomaga.

Z kolei przetargi powyżej progów dają silną ochronę prawną i przewidywalny przebieg. Dobra strategia to zbudowanie referencji na zamówieniach poniżej progów, a potem przejście do przetargów unijnych, np. w ramach konsorcjum.

Ściąga#

Jeśli masz zapamiętać tylko trzy liczby na lata 2026–2027, niech to będą:

• 216 000 €: dostawy i usługi dla większości zamawiających publicznych;

• 140 000 €: dostawy i usługi dla administracji centralnej;

• 5 404 000 €: roboty budowlane.

Sprawdź w ogłoszeniu o zamówieniu, jakie przepisy zastosował zamawiający. Podana jest tam podstawa prawna, a aktualne progi krajowe publikuje na swojej stronie krajowy urząd ds. zamówień publicznych.